Vroegtijdige zorgplanning

Vroegtijdige zorgplanning is nadenken en beslissingen nemen over je toekomstige medische zorg en behandeling. Vroegtijdig betekent dat je erbij stilstaat voor het nodig is. En zorgplanning is de voorbereiding op alle hulp en behandelingen die je zou kunnen krijgen, mocht je erg ziek of zwaar gekwetst worden, en daardoor je wil niet meer zou kunnen uiten.

Dit houdt in dat je op voorhand afweegt welke behandelingen bij jou mogen uitgevoerd worden. Het zijn de artsen en specialisten die de meest optimale behandeling(en) voorstellen. Zij hebben immers de kennis om na te gaan wat de patiënt nodig heeft. Maar als patiënt heb je het recht om een behandeling te weigeren. Je hebt echter niet het recht om van de artsen een behandeling te eisen. Dit staat zo opgeschreven in de ‘Wet van de Patiëntenrechten’. Die wet stelt ook dat patiënten telkens moeten instemmen met elke behandeling, indien zij nog helder zijn. Als dat niet het geval is, heb je nog altijd het recht op de best mogelijke behandeling.

Indien je de zekerheid wil hebben dat je later enkel nog de zorg krijgt die je zelf zou aanvaarden, kan je vooraf een vertegenwoordiger aanwijzen. Een familielid, goede vriend, vertrouwenspersoon of hulpverlener, je kan zelf een vertegenwoordiger benoemen die later in jouw naam zal spreken wanneer je zelf je wil niet meer kan uiten. Het is belangrijk dat je vertegenwoordiger jouw wil duidelijk kan en durft uit te spreken tegenover de arts en het behandelende team, want zij zijn verplicht hiermee rekening te houden. Maar bedenk ook dat vertegenwoordiger zijn niet gemakkelijk is. Beslissen in iemands plaats kan emotioneel heel zwaar zijn.

Wanneer je weet wie je als vertegenwoordiger wil benoemen, kan je dat best op papier zetten. Je schrijft een verklaring waarin je jouw eigen naam vermeldt en die van je vertegenwoordiger, die je ook zo benoemt. Je vertegenwoordiger en jijzelf moeten die verklaring ondertekenen, anders heeft ze geen enkele waarde. Iemand die niet zelf kan tekenen, kan hiervoor een attest aanvragen bij de huisarts. Dit attest bewaar je samen met je verklaring.

Naast een eigen verklaring optekenen, is het ook mogelijk een wilsverklaring op te stellen en de naam en handtekening van je vertegenwoordiger hierin op te nemen. Een wilsverklaring is een officieel document waarin je nog andere beslissingen kan laten opnemen, zoals welke behandelingen je al dan niet zou aanvaarden bij ernstige gezondheidsproblemen, het al dan niet doneren van organen of afstaan van je lichaam aan de wetenschap, wensen betreffende je uitvaart… De wilsverklaring dien je in te vullen op het moment dat je nog helder kan denken en zelf beslissingen kan nemen. Zorg dat dit document beschikbaar is in je medisch dossier en bij je vertegenwoordiger. Daarnaast kan je ook kosteloos een LEIFkaart aanvragen.
Deze plastic kaart, die je bijvoorbeeld in je portefeuille kan bewaren, vermeldt over welke wilsverklaringen je beschikt.

Het is van belang je wilsverklaring, en vroegtijdige zorgplanning in het algemeen, te bespreken met je huisarts, specialist en/of andere zorgverleners. Zij kunnen de consequenties van de opties die je hebt uitleggen en je helpen bij het formuleren van je wil. Het vertrouwen dat er is tussen jou en je arts biedt een goede basis voor een gesprek over jouw toekomstige zorg. Daarnaast is het ook nuttig dat je je wensen vooraf in alle sereniteit bespreekt met je vertegenwoordiger en je naasten.

Met het concept van vroegtijdige zorgplanning willen we iedereen aanmoedigen om zorgvuldig na te denken over de laatste periode van zijn/haar leven.

Wie graag meer informatie wenst over dit onderwerp, kan steeds de website www.delaatstereis.be raadplegen.